فراهم آمدن اين گردهمايى, تحقيقى و علمى با همه آثار و نتايجى كه ان شاء الله از آن حاصل خواهد شد, يكى ديگر از بركات و حسنات ماندگار شخصيت عظيم و بى بديلى است كه عظيم ترين و شگفت انگيزترين پديده تاريخ در عرصه مسائل مربوط به اسلام و مسلمين; يعنى, تشكيل نظام جمهورى اسلامى نيز, يادگار بى نظير اوست.
اگر سر بر آوردن حكومتى بر پايه ى انديشه الهى و اسلامى و با پرچم عدل اسلامى, در جهانى كه از غوغاى انديشه ها و هدفها و شعارهاى مادى انباشته است, از قوت تدبير و اراده وتوكل و حكمت آن يگانه مرد, خبر مى دهد و اگر گسترش ارزشهاى اخلاقى و احياى دوباره زهد و پرهيز و پارسايى در منش و روش مردان صاحب مقام اين حكومت, آيينه شفاف خلوص و صفا و خشوع و عروج روحى آن برگزيده زمان را در برابر نسلهاى امروز و فردا مى گذارد; نگاه ژرف عالمانه و حكيمانه او به فقه و شريعت و تكيه بر شعار ((نقش زمان و مكان در استنباط فقهى)) نيز احاطه علمى و بصيرت و تيزبينى و آينده شناسى و خلاقيت و غناى فكرى او را آشكار مى سازد. و تازه اين همه با هم كه خود تركيب بديع و بى نظيرى در سلسله درخشان شخصيات اسلامى است, بى شك همه ابعاد شخصيت امام راحل كبير ما نيست.
در باب مساءله زمان و مكان و نقش و تاءثير آن در استنباط احكام اسلامى, كوته سخن آن است كه اين سرچشمه مبارك اگر به درستى شناخته و به كار گرفته شود, پشتوانه عظيم براى بهره مندى جوامع بشرى از كوثر شريعت اسلامى پديد خواهد آورد. تاكنون رايج ترين بهانه و دستاويز كسانى كه خواسته اند اجتماعات بشرى را از فيض هدايت و سعادت بخشى شريعت, محروم سازند اين بوده است كه احكام دينى را حقيقتى جامد و بى انعطاف پنداشته و جريان پيوسته و جوشان و تبديل پذير زندگى را با آن ناسازگار قلمداد كرده اند. اين سخن, اگر چه در مواردى از غرض ورزى و بى اعتقادى به اصل دين ناشى شده, ليكن در مواردى نيز از ناآگاهى و جهالت گويندگانش نشاءت گرفته است, و اى بسا كه عكس العمل غير عالمانه يا غير حكيمانه ى برخى از دين باوران نيز به آشفته پندارى و آشفته گوييها دامن زده است.
حقيقتى كه امام راحل, رضوان الله عليه, مطرح مى كند آن است كه كوثر شريعت و فقه, در جريانى دائمى و ابدى, از سرچشمه ى وحى, به سوى عرصه هاى گوناگون حيات جارى است. منشاء و ماده حكم الهى, نه خرد و انديشه محدود بشرونه مصحلت انديشيهاى كوته بينانه اوست كه در شرايط گوناگون زندگى قالب گيرى و منجمد شده است: علم و حكمت محيط و لايتناهاى الهى است كه همه زمانها و مكانها را در زير بال هماى خود مى گيرد و بر همه سرزمينها و كشتزارهاى حيات مى بارد و همه جا و هر زمان را سيراب مى كند. زمان و مكان و اوضاع و احوال گوناگون زندگى بشر و تازه هاى جهان, به فقيه دين شناس و زمان شناس كمك مى كند كه خود و اهل زمان خود را از آن كوثر; يعنى سرچشمه لايزال و فزاينده, سيراب سازد و محروميت از آن را براى بشر كه همواره و همه جا نيازمند دين و شريعت الهى است, برنتابد.
در فهم و تطبيق اين اصل كلى, روشن بينى و در عين حال, انضباط فكرى تمام بايد به كار گرفته شود. هر گونه افراط و تفريط در اين كار حساس و خطير, زيانهاى جبران ناپذير به بار خواهد آورد. در اين كار, لطمه بى بند و بارى علمى, به همان اندازه سنگين است كه جمود فكرى و كوته بينى.
شناختن نقش هر زمان و هر مكان, همواره بايد با پايبندى به اصول فقاهت كه ((روش)) ى علمى و تخصصى است, همراه باشد. و اين است معناى سخن امام راحل, رحمه الله عليه, كه فقه پوينده و منطبق بر نيازهاى هميشه و همه جا را همان فقه سنتى دانسته و بر اين پاى فشرده اند.
از اين جا مى توان دانست كه تنها فقهاى كار آزموده و اهل فن, صلاحيت آن را دارند كه تاءثير زمان و مكان را در احكام شريعت بشناسند و بر طبق آن فتوا دهند. اين امر خطير از دسترس ناخبرگان و غير متبحران اقيانوس فقاهت, بسى دور است.
اكنون جمع شما فرزانگان و دانشمندان دين شناس و خبرگان فقاهت, داراى نقشى اساسى است.
نخست بايد مراد صحيح از ((نقش زمان و مكان در اجتهاد)) شناخته و توهم ناسازگارى اين اصل با اصل ((پايدارى و ابديت شريعت)) به شيوه اى عالمانه و دقيق, دفع شود و سپس مرزبندى اين اصل مهم و تعريف جامع و مانع و شيوه هاى استفاده از آن تبيين گردد. در اين كاربزرگ, شرح صدر و تحمل علمى, همراه با دقت و مراقبت از اصول مسلم و مقطوع, در كنار يكديگر لازم است. بى شك حضور علما و فقها و اساتيد برجسته و نامدار حوزه علميه قم در اين گردهمايى و نيز شخصيت علمى مدير محقق و عاليقدر و ارزشمند و دست اندركاران فاضل و فن شناس و دلسوز آن, اميدهاى فراوانى به ثمرات اين مجمع علمى در دل بر مى انگيزد.
وظيفه تخلف ناپذير خود مى دانم كه از فرزند خلف و شايسته و بزرگوار امام راحل, مرحوم حجه الاسلام آقاى حاج سيد احمد خمينى طيب الله رمسه و قدس الله نفسه, كه با دانش و خرد و هوشمندى و دلسوزى خود, اين سررشته مبارك را گشود و فكر تشكيل اين مجمع را پديد آورد, با قدردانى و تجليل شايسته ياد كنم و براى روح مطهر او از پروردگار طلب فضل و رحمت نمايم و با اطمينان, بخش عظيمى از اجر و ثواب اخروى و ياد نيك دنيوى اين كار بزرگ را متعلق به وى بدانم. والسلام عليه و على والده العظيم و على جميع العلماء العاملين و الفقهاء الراشدين و عليكم جميعا ورحمه الله و بركاته.
بيست و چهارم شوال1416
سيد على خامنه اى