پاسخ هاي آيت الله علي كوراني

به پرسش هاي پيرامون حضرت مهدي «عج»

  منبع :پایگاه اطلاع رسانی حوزه

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

س- آيا امام زمان (عج) زن و فزند دارند يا خير. اگر دارند، آيا آن ها هم در حكم انسان غايب هستند يا خير؟ كيفيت خانواده حضرت را توضيح  دهيد.

ج- رواياتي داريم كه حضرت (عج) ازدواج كرده و احتمالاتش متعدد است. احتمال است كه فقط در عمر طبيعي غيبت صغرا اين بوده و احتمالا زن و فرزند دارد و بعضي از علما به روايات آن تصريح مي كنند؛ و اگر حضرت زن وبچه داشته باشند، حكم حضرت بر‌آن ها (خانواده حضرت)  جاري نيست و شايد قانون زندگي طبيعي و مرگ طبيعي بر اين ها جاري شود.

س- درچه شهرهايي احتمال دارد آن ها (خانواده حضرت) باشند؟

ج- مسأله جزيره خضرا و غير آن سندش به آن صورت است كه نمي تواند انسان به آن اعتماد كند و همچنين نمي تواند آن را رد كند؛ ولي اثبات در يك جاي مخصوص باشد ما چيزهاي قطعي از ائمه عليهم السلام داريم كه اصل و مركزش مدينه است. البته احتمال دارد كه حضرت خانواده را به جاهاي ديگر منتقل كند؛ ولي اصل مركز و پايگاه حضرت مهدي (عج)، مدينه منوره است.

س- چه مانعي دارد خداوند متعال به جاي زنده و غايب نگهداشتن امام زمان (عج)  در لحظه مقرر ايشان را خلق كند؟

ج- اين مربوط به سيستم هدايت الهي است. اگر اين طور بخواهيم بگوييم، سؤال خيلي مطرح است؛ مثلا مسأله آخرت، چرا روشن نيست، «ان الساعه آتيه أكاد اخفيها...» اين سيستم الهي است كه براي وجود آدم و فرزندان آدم روي زمين، امتحان غيب و شهادت است، روشنايي و عدم روشنايي، وجودخداي تبارك وتعالي مي تواند به گونه اي روشن باشد كه كسي نتواند نفس بكشد و هيچ  شكي باقي نماند: «ان نَشأ نُنَزل عَلَيهم منَ السَّماء آيَه فَظَلَّت أعَنقُّم لَها خاضعينَ» اين روش امتحان است، اخراج ما بالقوهالي ما بالفعل از ايمان بشر و امتحان است.

س- آيا علت غيبت-چنان كه در بعضي از روايات آمده- خوف از اعداء‌دين است يا نه؟ اگر جواب مثبت است، جرا نسبت به اوليا و مؤمنين به نحو عموم ظاهر نمي شوند وافاضه فيوضات ظاهري نمي فرمايند؟

ج- من اعتقاد دارم كه تمام رواياتي كه در تحليل سرغيبت آمده حكمت هاي مختلف دارد، خوف از كشته شدن و... من اعتقاد دارم به مضمون اين حديث «انّ وجَهَ الحِكمه في ذلك  لا ينكَشِفُ الاّ بَعدَ ظُهوره» وقتي كه ظاهر مي شود، سرّ و حكمت غيبت چه بوده است. آنچه الان مي توانيم بگوييم حكمت الله و علم خدا دليل آن است. خدا اين كار را كرده به جهت حكمتي بوده كه فهم آن بعد از ظهور حضرت منكشف مي شود.

ج- برخي از علماء معتقدند كه حضرت «عج» با شمشير و ادوات جنگي زمان عصر غيبت صغري به جنگ مشركان و ظالمان مي رود. آيا اين نظر را شما تاييد مي كنيد؟

ج- اط مجموع رواياتي كه در باره حركت ظهور حضرت (عج) آمده است، متوجه مي شويم كه از همان وسايلي كه در زمان حضرت هست استفاده مي كند ونص روايات مختلف است مثلا «... أما انه سيركب السَّحابَ و يرقي في الاسباب...» . يا «ينزل في سبع قباب من نور لا يعلم في أيها،‌هو حين ينزل في ظهر الكوفه»؛ وقتي از مدينه وارد عراق مي شود با هفت گنبد از نور وارد مي شود كه معلوم نيست در كدام يك است. يا مثلا «فاذا هزَّ رايته أضاءَ لَها بين المشرق و المغرب.» يا مثلا اين 313 نفر از يارانش حكام العالم با ايشان مستقيما صحبت مي كنند و غيره. من اعتقاد دارم از همان وسايل عصرش استفاده مي كند و هر پيامبري و امامي از همان وسايل عصرشان استفاده مي كردند. صاحب الزمان (عج) هم همينطور. به علاوه معجزاتي كه دارد، عصاي موسي و غيره، خاتم سليمان، و معجزاتي كه از خودش نشان مي دهد وشايد وسايلي كه حضرت استفاده مي كند پيشرفته تر از وسايل عصرش باشد؛ عن ابي عبدالله عليه السلام: «العلم سبعه و عشرون حرفا فجميع ما جاء ت به الرسل حرفان... فاذا قايمنا اخرج الخمسه والعشرين حرفا...».

س- زمان هاي پيش بيني شده براي ظهور حضرت بقيه الله الاعظم (عج) را چگونه ارزيابي مي كنيد؟ با توجه به اين كه ظاهرا خيلي از علايم ظهور به ادعاي عده اي از بزرگان محقق شده است.

ج- توقيت كار درست و صحيحي نيست. ائمه عليهم السلام فرموده اند: «انا اهل بيت لا نوقِّت وقد قالَ محمد صلي الله عليه وآله: كذِبَ الوقَّاتون»؛ و بر حسب روايات، من اعتقادم اين است كه تمام علامات بعيده متحقق شده است، فقط علامات سال ظهور مانده است.

س- چگونه مي شود عمر طولاني حضرت صاحب الامر عليه السلام را قبول كرد با اين كه ظهورشان در سن چهل سالگي خواهد بود؟

ج- الان مسأله عمر و ژن حل شده است. عمر طولاني حضرت (عج) نه استحاله عقلي دارد و نه استحاله عادي. امروزه به وسيله ژن راه هاي طولاني شده عمر و شيوه هاي كه مي تواند ژن ها و وضع انسان ها و جواني انسان ها را حفظ كند، بررسي مي كنند. از نظر علمي اين ممكن و قابل تحقق است. خداوند تبارك و تعالي اين معجزه را در حق حضرت خضر عليه السلام انجام داد و همه در اين باره متفق القول هستند. اهل تسنن هم در صحاح به اين اشاره دارند. به اين مسأله تمام مسلمين بلكه تمام اديان اعتقاد دارند:‌ مثلا مسيحيان اعتقاد دارند به زنده بودن حضرت الياس و حضرت مسيح عليهما السلام كه هنوز زنده و در آسمان است.

س- شغل امام زمان (عج) در دوران غيبت چيست؟ اصولا حضرت شبانه روز را به چه كاري مشغول است؟

ج- كارهاي حضرت (عج) از نظر تكويني كارهاي بزرگي است. جنود الله في الارض برنامه دارند. مشغولند وفعال هستند؛ مثلا حضرت موسي- علي نبينا و آله و عليه السلام – چند روز با حضرت خضر عليه السلام بود با هم كارهايي را انجام دادند. اين كارهايي كه حضرت خضر (ع) كرد نمونه كار حضرت است؛ ولي اين ها كارهاي كوچك هستند. كارهاي حضرت خيلي بزرگ و مربوط به دولت ها است و تمام دستورهاي خدا را اجرا مي كند. برنامه دارند و هدفشان براي حفظ وضع ايماني جهان و رساندن جهان به نقطه ظهور است.

س- چرا با توجه به اين كه بعد از وفات امام حسن عسكري (ع) شيعه به دوازده فرقه تقسيم شدند فقط يك فرقه ولادت و امامت محمد بن الحسن حضرت مهدي (عج) را پذيرفته؟

ج- اين حرف صحيح نيست. شيعيان بعد از امام حسن عسكري عليه السلام 12 فرقه نشدند. در واقع بعد از شهادت هر يك از ائمه عليهم السلام اتفاقاتي مي افتد؛ مثلا بعد از امام صادق عليه السلام بعضي ها اسماعيلي شدند. بعد از امام حسن عسكري عليه السلام كسي منكر امامت نشده،‌ ولي بعضي ها به طرف جعفر كذّاب و دستگاه دولت رفتند و بعضي ها متحير شدند؛ ولي در اخبار تتبع كردند و به حقيقت رسيدند. بالاخره شيعه يك خط شد، يك فرقه و يك طايفه شدند و با سفراي حضرت (عج) تماس داشتند. اين حرف كه 12 فرقه شدند حرف اشتباهي است و از يك جايي گرفته شده كه غرض دارند.

س- ويژگي هاي ممتاز ياران امام زمان (عج) را بيان كنيد؟

ج- ياران حضرت (عج) ياران خاص هستند كه وزراي ايشان هستند؛ يعني حكام دنيا كه 313 نفر هستند، اين ها از كبار اولياء الله هستند. روايات مختلف درباره صفاتشان داريم از منابع سني ها و رواياتي از منابع خودمان كه آن افراد خير اهل الارض هستند. روايت داريم كه افضل از اصحاب ابي عبدالله الحسين عليه السلام هستند؛ ولي معلوم نيست كه اين سند صحيح باشد. به هر حال ياران حضرت درجاتشان بالا است.

روايتي داريم كه بعضي كارها را حضرت انجام مي دهد و بعضي از ياران به حضرت اعتراض مي كنند و شك مي كنند و حضرت برايشان دليل مي آورند؛ مثلا در بعضي اوقات يكي از بزرگان يارانش مي لرزد و مي گويد:‌ خيلي خون ريختي،‌خيلي آدم كشتي! (افضل ابن شاذان، عن عبد الله بن سنان عن ابي عبدالله الصادق عليه السلام قال:‌يقتل القايم عليه السلام حتي يبلغ السوق قال:‌فيقول له رجل من ولد ابيه: انك لتُجفِلُ الناس اجفالَ النَعَمفبعهد من رسول الله صلي الله عليه وآله او بماذا؟ «...يخرج القايم عليه السلام عهدا من رسول صلي الله علي وآله».) درجه آن ها بدون شك خيلي بالا است. من احتمال مي دهم كه درجه اين ياران بعد از كارشان با حضرت رشد مي كند و بعدا حكام جهان مي شوند و حضرت يك پيمان و «عقد اتفاق» با اصحابش انجام مي دهد و آن مشورت در امر كلي است و بعدا خودش از قدرتي كه خدا  به او داده به اين ياران  مي دهد؛ مثلا مي گويد به يارانش، «اذا قام القايم ابعث في اقاليم الارض في كل اقليم رجلا يقول عهدك (في) كفك فاذا ورد عليك ما لا تفهمه و لا تعرف القضاء فيه فانظر الي كفك و اعمل بما فيها...» اگر خواستيد يك نظر بدهيد و قضاوتي بكنيد و شك كرديد، نگاه كن به كف دست مي بيني حكمش را. اين اعمال ولايت تكويني حضرت (عج) است. يا مي توانند با حضرت تماس بگيرند و صحبت بكنند و همديگر را مي بينند و جواب مسأله را از ايشان مي پرسند. به هر حال مقام آن ها خيلي بالا است؛ ولي من نمي دانم كه بالاتراز اصحابت امام حسين عليه السلام باشند.

س- آيا امكان دارد براي امام زمان (عج) در حال حاضرحوادث طبيعي اتفاق بيفتد؛ مثلا سرماخوردگي، مريضي،‌ تصادف،‌ سيل وزلزله و چنين خطراتي هست يا نيست. اگر بفرماييد نيست،‌ پس دعاهايي كه توصيه شده براي سلامتي و دستور صدقه براي سلامتي آن حضرت،‌ چگونه قابل توجيه است؟

ج- از يك جهت ما مي دانيم كه قطعا خداوند تبارك و تعالي آقا را حفظ مي كند تا به هدفش برسد. حتي اگر ما دعا نكنيم،‌ «وعد الله» است «ان هذا شئ وعد الله و رسوله و اهل بيته.» اين را مي دانيم حتي اگر تمام اهل زمين عليه حضرت دعا كردند و يا اگر ما دعا نكرديم باز هم محفوظ است. دعا براي حضرت (عج) فايده ندارد و بيش تر براي خودمان است كه مرتبط به حضرت باشيم. دعا مي كنيم براي حفظ حضرت كه ما محفوظ باشيم. مثلا يك كاري داريم حل نشده است دعا براي تعجيل حضرت براي حل مشكل خودمان است و نفع اين دعاها براي خودمان است و الا خداوند تبارك و تعالي نقشه و هدفش اين است كه حضرت را به نتيجه و هدف برساند.

س- اين نكته كه امام زمان (عج) را خانمي در ايران به شهادت خواهد رساند، چقدر درست است؟

ج- من در لبنان شنيدم خانمي از اهل كوفه، در نجف شنيدم خانمي از اهل كوفه در مسجد كوفه و اين جا آمدم شنيدم خانمي از ايران آقا را به شهادت مي رساند. تتبع كردم هيچ روايتي را نديدم و اصلا اين روايت هيچ منبعي ندارد. مطلب ديگر اين كه روايتي كه مي گويد بعد از 7 سال يا 9 سال حضرت به شهادت مي رسد، ديدم اصل اين روايت كه حكومت حضرت 7 سال يا 9 سال است،‌اصلش سني است. ما روايت از ائمه عليهم السلام نداريم. همين راوي سني مي گويد از پيامبر صلي الله عليه و آله پرسيدم «كم يملك المهدي (عج)»، قال صلي الله علي و آله: «يخرج من عترتي يملك سبعا او تسعا فيملاء الارض قسطا و عدلا.» حالا چرا نمي گويد هفت، گفت:‌ تا پرسيديم از پيامبر صلي الله عليه وآله كه مهدي موعود (عج) چقدر حكومت مي كند، «اشار بيده خمسا و اثنين».شايد اين اشاره به 5 مرحله قرن باشد. روايت نداريم كه حكومت حضرت مهدي (عج) كوتاه باشد و بعد به شهادت مي رسد. من روايتي را ترجيح مي دهم كه مي گويد: حضرت (عج) قيام مي كند تا اين كه جهان را پر از عدل و نور خداكند وزحمات انبيا را به ثمر برساند. پس معقول نيست كه مدتي كوتاه حكومت بكند. معقول ايناست كه 12 نفر بعد از حضرت از اولاد حضرت حكومت بكنند. بعدا رفت و آمد به زمين و آخرت طبيعي مي شود. اين قدر پيشرفت مي شود كه برگشتن كسي از بهشت مثل امام حسين عليه السلام از عالم آخرت و اين كه بيايد و حكومت كند، چيزي معقول مي شود و رجعت شروع مي شود و روايت صحيح داريم، «اولُ مَن يَرجعُ الي الدّنيا الحُسين بن علي عليهما السلام». بعد از امام حسين عليه السلام و حكومتش پيغمبر و امير المؤمين صلوات الله عليهم بر مي گردند.

س- چرا بحث امامت ائمه اطهار عليهم السلام بالعموم و امام زمان (عج) بالخصوص به روشني در آيات قرآن نيامده؟ با اين كه مسايل با اهميت كم تر –نظير بعضي احكام كه از حيث تعدد و دلالت قابل قيام با اين بحث ها نيست- در قرآن وجود دارد.اگر چه جواب هاي مشهور داده شده اما قانع كننده نيست (نظير جلوگيري از تحريف قرآن و ديگر موارد).

ج- اين همان چيزي است كه مربوط به قانون الهي است كه به آن اشاره شد. خداوند تبارك و تعالي بشر را مي خواهد امتحان كند همه چيز را نمي خواهد در قرآن بيان كند حتي اعتقادات را.

بعضي چيزها را بايد خودشان زحمت بكشند،‌يعني امكان ضلال ضروري است. مسأله انسان بايد مثبت و منفي باشد مثل توليد برق همانگونه كه هدايت ضروري است اضلال هم ضروري است. «و كَذلك جعلنَا لكُل نَبي عَدُوا منَ المجرمين...» پيامبر صلي الله عليه و آله مي فرستد،‌ يك نفر غريب هم همراهش است و اين ضروري است. پيامبر صلي الله عليه و آله مثلا هدايتش بزرگ تر بود و همراهش بايد چند نفر گمراه باشند. اين قاعده الهي است. اگر انسان مجبور شود كه هدايت شود،‌اين سلب اختيار انساني است. اين كه كدامين مسأله در قرآن ذكر بشود يا ذكر نشود،‌اين سياست خدايي است و مربوط به همين موضوع است؛ مثلا اصحاب كهف چند نفر هستند،‌ خداوند تبارك و تعالي در چند آيه از اصحاب كهف حرف مي زند، ولي مشخص نمي كند كه چند نفر هستند؛ «سَيقُولونَ ثَلاثَه‏ٌ رابعُهُم كلبُهُم و يَقُولونَ خَمسه‏ٌ...».

اين را مي گويد ولي تعداد را نمي گويند، نمي خواهد بگويد. دررابطه با آخر الزمان و ظهور حضرت نيز چنين است و همچنين راجع به اهل بيت عليهم السلام با كنايه و اشاره و تصريح آيه مباهله مطلب را بيان مي كند. بيش از اين تصريح نمي كند. خداوند متعال مي خواهدراه بدهد به مردم كه اگر كسي بخواهد راه فرار باز باشد در واقع راه فرار از ولايت را خداوند تبارك و تعالي باز كرده است.

س- اگر دولت امام زمان (عج) دولت كريمه است چگونه منافقان ذليل مي شوند، مگر دولت امام علي عليه السلام كريمه نبود كه منافقان جايگاه يافتند و دورويي كردند و حضرت را خانه نشين كردند؟

ج- دولت كريمه از چندجهت صفت كريمه دارد. دولت كريمه به رهبرش كريمه است. به قوانين شرعش كريمه است. به مردمش و يا به تحقق عدلش كريمه است. دولت تمام معصومين –صلوات الله عليهم-  در تاريخ كريمه هستند. شرايع همه اش كريمه است؛ ولي مسأله نسبي است. دولت حضرت (عج) بر تمام جهان ظاهر مي شود؛  عدل، شرايع دين و نور خدا حاكم است، در عين حال معصيت، گناه و انحراف مي ماند. ما برحسب روايات اهل بيت عليهم السلام مي دانيم حركت دجال كه يك ضدانقلاب است، بعد از مدتي عليه حكومت حضرت تحقق مي يابد. به كمك يهودي ها و نواصب و غيره جمع ميشوند و يك حركت ضد حضرت (عج) انجام مي دهند.

س- راه تشخيص علايم قطعي و غير قطعي در روايات چيست؟ غير از بحث علم رجال كه از نظر سند بررسي مي شود، ‌چندتا ازعلايم قطعي ظهور آقا امام زمان (عج) را نام ببريد؟

ج- رواياتي  داريم كه تاكيد مي كنند علامات سال ظهور حضرت حتمي است. «... يبعث اليه بعث من الشام فيخسف بالبيداء.»، «فيخرج  اليه جيش السفياني»، «خرج عليهم الخراساني والسفياني»، «خروج السفياني والخرساني و اليماني» اذا نادي مناد من السماء «ان الحق في آل محمد صلي الله عليه وآله» فعند يظهر المهدي عليه السلام...) اين علامت ها بنا بر روايات اهل بيت عليهم السلام حتمي و قطعي است. امابقيه علامت ها اين صفت را ندارد. يا روايتي دراين باره وارد نشده و يا سند روايات به سند روايات دلالت كننده بر اين علامات نمي رسد.

س- دليل عقلي بر وجود امام زمان (عج) الان درعالم چيست؟

ج- دليل عقلي اين است كه انسان ها مخلوق راي اين 70 و80 سال نيستند، به علت اين كه عقل دارند اين عقل و روح انساني مخلوق براي مدت بلندتر و طولاني است. خداوند تبارك و تعالي خودش حكيم است و اين دستگاه خلقت انساني، اگر به جهت همين قواي شهواني، غضبي و حيواني باشد، اين مدت كوتاه كافي است؛ ولي ما مي بينيم اين دستگاه خلقت انساني به اين خوبي براي بشر حتما راهنما مي خواهد. مانمي دانيم تأثير كارهاي ما در آينده چيست؟ من نمي دانم كه اگر كاري كردم اين كارم و اين حركتم چه تأثيراتي در آينده من دارد. وجود مقولاتي مانند مرگ، آخرت و خلود چگونه است. لذا بشر به هادي نياز دارد. وجود حجت و هدايت براي انسان ضروري و حتمي است و اين متجسد به حضرت صاحب الزمان (عج) است؛ يعني تطبيق اين ضرورت عقلي و وجود الحجه، ضرورت وجود «امام هاد للانسان» تطبيق اش نيست مگر براي شخص حضرت حجت (عج).

س- رواياتي داريم كه هركس دعاي عهد امام زمان (عج) را 40 شبانه روز مرتب بخواند در زمان ظهور حضرت زنده خواهد شد اين زنده شدن به چه كيفيت است؟ و آيا منظور همان رجعت است؟ يا قبل از رجعت اين موضوع محقق خواهدشد؟

ج- يعني دعاي عهد، اين ورد توسل به خداوند تبارك و تعالي و اهل بيت و ائمه –عليهم السلام- تأثيرش مشروط به اين است كه زمينه اش محقق باشد. اينكه بعضي از فجار و اهل طغيان اين دعا را بخوانند قطعا چنين نتيجه اي نخواهند گرفت. انصار حضرت (عج) در روايات ما 313 نفرند. اين ها وزراي درجه اول هستند؛ ولي غير از اين ها «لا يخرج من المكه حتي يتم له العهد و هي عشره آلاف و غيره.» ياراني كه مقرب نسبي هستند به حضرت غير از اين 313 نفرند. مثلا 50 هزار نفر، بعضي از اين ها از قبرهايشان زنده مي شوند. شايد بعضي از اعمال اثري داشته باشد. ما روايت داريم كه مالك اشتر و... در وقت ظهور حضرت مبعوث مي شوند و از ياران حضرت مي شوند. اين غير از رجعت است.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته