وظايف و فعاليتهاى اساسى نواب خاص امام زمان در غيبت صغرى

 

 

 

منبع :پایگاه اطلاع رسانی حوزه

  

وظايف و فعاليتهاى نواب خاص امام زمان را مى توان در چند مورد زير خلاصه كرد:

1 ـ پنهان داشتن نام و مكان امام زمان (عج)

گرچه امكان رؤيت حضرت مهدى (عج) در دوران غيبت صغرى براى نواب خاص و بعضى از شيعيان وجود داشت و گهگاهى ديدارهايى صورت مى گرفت. اما به دليل مشكلات سياسى، هر يك از نواب اربعه در زمان خود مؤظف بودند از بردن نام حضرت وافشاى محل او در سطح عمومى خوددارى ورزند، زيرا در غير اينصورت جان امام از سوى حكومت وقت به خطر مى افتاد.

اين سياست استتار و پنهانكارى دقيقاً براساس دستور و راهنمايى خود امام صورت مى گرفت، چنانكه روزى بدون اينكه سؤالى از حضرت در اين مورد شده باشد، توقيعى به اين مضمون خطاب به محمد بن عثمان (نايب دوم) صادر شد.

كسانى كه از اسم (من) مى پرسند، بايد بدانند كه اگر سكوت كنند، بهشت و اگر حرفى بزنند، جهنم در انتظار آنان است; چه، (اينكه) اينان اگر به اسم من واقف شوند،آن را فاش مى سازند و اگر از مكان (محل سكونت) من آگاه شوند، آن را نشان مى دهند.

2 ـ سازماندهى و كلا

همچنان نمايندگان و وكلاى محلى امام در عصر غيبت در مناطق تمركز شيعيان مستقر بودند، هر چند در زمان پيشواى دهم ـ امام هادى ـ و امام حسن عسكرى ع اين دسته از وكلا معمولا توسط وكيل اول با امام تماس مى گرفتند، اما در هر حال امكان ارتباط مستقيم با خود امام نيز براى آنان وجود داشت، ولى در عصر غيبت صغرى امكان ارتباط كلا قطع گرديد، نمايندگان و وكلاى فرعى و منطقه اى امام در بلاد مختلف ناگزير منحصراً زير نظر نايب خاص انجام وظيفه مى كردند و نامه ها وسؤالات و وجوه شرعى شيعيان را توسط نايبان خاص به محضر امام غايب مى رساندند. به عنوان نمونه، در زمان وكالت ابو جعفر محمد بن عثمان تنها در بغداد حدود 10 نفر زير نظر او فعاليت مى كردند.

3 ـ اخذ و توضيح اموال متعلق به امام عصر (عج)

نواب خاص امام هر كدام در دورران سفارت و وكالت خود، وجوه و اموال متعلق به آن حضرت را كه شيعيان مستقيماً يا توسط وكلاى محلى مى پرداختند، تحويل مى گرفتند و به طريقى كه ممكن بود به امام مى رساندند يا در مواردى كه امام دستور مى داد، مصرف مى كردند.

4 ـ پاسخگويى به سؤالات فقهى و مشكلات عقيدتى

حوزه فعاليتهاى نواب اربعه تنها به مواردى كه شمرديم محدود نمى شد، بلكه دايره فعاليت آنها شامل پاسخگويى به همه گونه سوالات فقهى و شرعى، حل مشكلات عقيدتى و نيز مبارزه علمى با شبهاتى مى شد كه مخالفان مطرح مى كردند و از اين راه در تضعيف عقايد و پريشانى فكرى شيعيان مى كوشيد.

آنان از يك سو وسوسه هاى مربوط به انكار وجود امام را از راههاى گوناگونى خنثى مى كردند و گاهى توقيعى از سوى حضرت در اين باره صادر مى شد و امام در دفع شبهات مزبور به كمك آنان مى شتافت و از سوى ديگر سؤالات فقهى و شرعى شيعيان را به عرض امام رسانده، پاسخ آنها را مى گرفتند و به مردم ابلاغ مى كردند.

5 ـ مبارزه با مدعيان دروغين نيابت

مبارزه با غلات و مدعيان دروغين بابيّت و نيابت و وكالت و افشاى ادعاهاى باطل آنان را نيز بايد از فعاليتهاى نواب اربعه به شمار آورد. و نيز در عصر غيبت صغرى علاوه بر اين موارد، افراد ديگرى نيز پيدا شدند كه به دروغ مدعى سفارت و نيابت خاص امام بودند و در اموال امام تصرف بى مورد مى نمودند. اينجا بود كه نواب خاص با رهنمودهاى امام، به مقابله باآنان بر مى خاستند و گاه در طرد و لعن آنان از ناحيه حضرت توقيع صادر مى شد.